Ánh sáng trong ngành bán lẻ phần lớn tận dụng sự đối lập giữa các mảng sáng tối đi cùng sự khác biệt màu sắc trong các luồng ánh sáng để thúc đẩy doanh thu. Qua nhiều thập kỷ phát triển ngành bán lẻ, các chuyên gia đã phát hiện và vận dụng một cách tài tình những quy tắc ánh sáng trong bày trí – vốn được xem như một nghệ nhân làm nổi bật một cách tối đa những cá tính riêng của một cửa hàng.
Khi nhiều câu hỏi xoay quanh cách sử dụng ánh sáng sao cho hợp lý như: Ánh sáng nên được bố trí như thế nào sẽ khiến khách hàng cảm thấy dễ chịu hơn? Làm thế nào mà ánh sáng có thể được sử dụng để tăng các mức độ chú ý từ khách hàng hoặc kéo dài thời gian mà khách hàng sẽ nán lại trong cửa hàng?…Đó cũng là lúc rất nhiều nghiên cứu thực nghiệm được tiến hành nhằm tìm ra những quy luật chung cho việc thiết kế hệ thống ánh sáng trong các không gian bán lẻ hiện đại. Và quả thật, những nghiên cứu này đã mang lại rất nhiều kết quả và kết luận thú vị, mở sang một trang mới với đầy dủ hơn những hướng dẫn chung cho ngành bày trí trong bán lẻ.
Ảnh: tổng hợp
Một trong những phát hiện quan trọng nhất đã được tìm ra: Không phải cứ làm cho cửa hàng sáng rực rỡ bởi ánh đèn thì ta mới thành công. Sự đối lập tối – sáng, mà đơn cử là tác động của nguồn ánh sáng trong những khoảng không gian tối mới là điều quyết định khi hành vi khách hàng bị tác động khá mạnh bởi các giác quan và sự dễ chịu mà khách hàng có được. Ánh sáng cũng như một một công cụ thiết kế quan trọng tác động đến các thông số này. Vì ánh sáng giúp truyền đạt cảm xúc, “cho mượn” thêm không gian và gián tiếp thúc đẩy khách hàng đi lòng vòng quanh cửa hàng.
Đọc đến đây, có lẽ bạn vẫn còn nghi ngờ với những gì được viết phải không? Thế thì, ta cùng bắt đầu bằng từ một thí nghiệm Zumtobel phối hợp cùng giáo sư Jan Ejhed – Trưởng phòng thí nghiệm Học Viện Kỹ Thuật Hoàng Gia Stockholm và giáo sư Roland Greule từ trường Đại học ứng dụng kỹ thuật Hamburg đã được thực hiện nhé. Cuộc thí nghiệm này được chia thành hai phần với những mục tiêu khác nhau. Phần 1 của cuộc thí nghiệm dựa trên mối quan tâm về tầm ảnh hưởng của ánh sáng lên các giác quan của con người. Đồng thời, cũng là để xác minh xem loại ánh sáng thích hợp sẽ khiến khách hàng thích thú hơn khi ở trong các không gian bán lẻ, 97 người tình nguyện tham gia vào cuộc nghiên cứu này đã được hỏi để đánh giá và so sánh trực tiếp 03 trường hợp xếp đặt ánh sáng cụ thể trong một số không gian bày trí ảo nhất định.
Phần 2 của cuộc khảo sát theo sau những nghiên cứu từ phòng thí nghiệm mà trong đó các giác quan của các đối tượng được kiểm tra trong những điều kiện thông số ánh sáng đã được xác định từ trước. Những thông số màu sắc được kiểm tra thực tế bao gồm: màu sắc ánh sáng, sự phân bổ ánh sáng, cường độ ánh sáng cũng như sự thay đổi linh động độ sáng, màu sắc…Những kiểm tra trong phòng thí nghiệm sử dụng những biểu đồ để đánh giá nhằm tạo ra những nhận định vững chắc liên quan đến các tác động thị giác như các giác quan hay các sự đối lập trong màu sắc. Những kết quả được tổng hợp từ phòng thí nghiệm sau đó được so sánh lại một lần nữa với kết quả thực tế thu được từ những không gian mua sắm được chọn lựa là một cửa hàng nước hoa và siêu thị được điều hành bởi Austrian SPAR. Với hệ thống camera theo dõi ánh sự di chuyển của ánh mắt đã được sử dụng để ghi nhận lại chuyển động mắt từ các đối tượng.
Và cuối cùng, kết quả mang lại là những quy chuẩn đặc biệt sáng suốt trong nghệ thuật bố trí ánh sáng trong ngành bán lẻ, bắt mạch đúng mối quan tâm từ những chuyên gia hàng đầu trong thuật bố trí ánh sáng. Tổng kết lại đây, chúng tôi xin giới thiệu đến bạn 08 lời khuyên trong việc thiết kế và xếp đặt hệ thống ánh sáng trong không gian bán lẻ mà bạn đang quản lý:
1. Thay vì tăng độ sáng trong cửa hàng, bạn nên thiết kế hệ thống ánh sáng trong cửa hàng theo những ý tưởng có mức độ tương phản cao. Những ý tưởng như vậy sẽ giúp các giác quan cảm nhận tốt hơn cũng như tăng cường mức độ chú ý từ người mua. Những vùng sáng khác biệt một cách tinh tế khi đứng bên cạnh khoảng không gian có độ sáng được phân bổ đều sẽ mang lại kết quả tích cực trong việc tạo ra những vùng sáng tối đối lập.
Ảnh: tổng hợp
2. Sự khuyếch tán ánh sáng đảm bảo mang lại cho khách hàng cảm giác dễ chịu. Độ rọi theo chiều thẳng đứng tạo hướng dễ dàng hơn cho căn phòng khi khách hàng có khuynh hướng đi vòng quanh, mà cụ thể là quanh không gian mua sắm. Do đó mà hầu hết các nỗ lực thiết kế ánh sáng đều chỉ tập trung vào cách rọi ánh sáng theo chiều thẳng đứng để rũ bỏ bớt phần nào sự giới hạn trong phạm biên cũa không gian. Đồng thời, những chi tiết trong những khoảng ánh sáng nổi bật cũng phải được sử dụng để cải thiện sự cảm nhận từ các giác quan đối với việc trưng bày hàng hóa.
3. Màu sắc truyền đạt cảm xúc và tác động đến việc chấp nhận không gian. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những tone màu lạnh như màu trắng sẽ làm không gian như được trải rộng hơn trong khi những tone màu nóng ấm lại cực kỳ thích hợp cho những không gian nhỏ hẹp cần sự gần gũi, ấm áp. Riêng với tone màu trắng, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng nó giúp kéo dài thời gian mà khách hàng nán lại cửa hàng bởi cảm giác an toàn, sự thoải mái. Bởi thế mà tone màu trắng đã được rất nhiều nhãn hàng trên thế giới chon làm tone ánh sáng chung trong cửa hàng của họ.
4. Có một số tham khảo cho các tone màu ánh sáng khác nhau trong cùng một ý tưởng thiết kế ánh sáng riêng lẻ. Những tone màu ánh sáng chia theo từng mức độ nóng lạnh nên được triển khai một cách hài hòa bên cạnh hệ thống ánh sáng chung cũng như phần quy cách bố trí ánh sáng theo chiều thẳng đứng. Công nghệ mới nhất từ bộ đèn Tunable White LED với hệ thống điều khiển cho phép chọn lựa việc thay đổi nhiệt độ các tone màu từ nóng đến lạnh. Đây được xem như một đặc điểm rất đáng khen ngợi khiến công nghệ này nhận được nhiều sự cân nhắc khi lựa chọn.
Ảnh: tổng hợp
5. Có nhiều sự khác biệt trong các giác quan giữa nam & nữ, tuổi tác, sự khác biệt giữa các nhóm người. Với nam giới, họ có một cái nhìn bao quát hơn về không gian mua sắm trong khi với nữ thì họ lại bị hấp dẫn bởi các tiểu tiết. Với chi tiết này có thể thấy rằng việc điều chỉnh lại các yếu tố như hướng ánh sáng, màu sắc của ánh sáng và cường độ ánh sáng sao cho phù hợp với hành vi nhóm khách hàng mục tiêu.
6. Cửa sổ trưng bày của một cửa hàng thường là điểm tiếp xúc khách hàng đầu tiên. Các điểm khác biệt ánh sáng trên hàng hóa trưng bày kết hợp cùng ánh sáng ban ngày luôn được ưa chuộng hơn. Nó cũng liên quan đến các điểm khác biệt trong ánh sáng để có thể làm nổi bật sự đối lập có thể nhìn thấy được. Vào buổi tối, khi ánh sáng ban ngày cạn dần, ngay cả với cường độ ánh sáng được rọi xuống ở mức tối thiểu thì cũng đủ để hấp dẫn sự tò mò của những vị khách qua đường trong một không gian rộng, giúp thay đổi một cách tinh tế nguồn ánh sáng bao quanh.
7. Các nghiên cứu về hướng nhìn của mắt tại Douglas and SPAR đã chứng minh rằng những tầng thấp hơn của kệ thường ít được chú ý. Những vùng sáng trọng tâm hoặc vùng sáng được điều chỉnh môt cách linh động ở những kệ thứ 3 trở xuống sẽ khiến khách hàng nấn ná lâu hơn và cũng có thể thúc đẩy doanh số. Do đó mà việc kết hợp giữa kết cấu kệ và ánh sáng thường được khuyến dụ ở tất cả các ngành hàng.
8. Cách mà ánh sáng được rọi thẳng vào kệ cũng vô cùng quan trọng: khoảng tối của các kệ sẽ tạo ra những hiệu ứng hấp dẫn hơn những vùng sáng nổi bật. Sự kết hợp giữa những khoảng đen và khoảng sáng nổi bật tạo khiến sự đồng nhất trong bán hàng dễ hơn và cũng để hàng hóa được trưng bày tốt hơn.
Với những phát hiện mới này, nghệ thuật thiết kế hệ thống ánh sáng tưởng chừng như đang bắt đầu cất những bước đi mạnh mẽ hơn, đến gần hơn ngưỡng của sự hoàn thiện giúp việc bày trí không gian bán lẻ ngày càng trở thành một cuộc chạy đua giữa các thương hiệu trong cuộc chiến giành lấy trái tim khách hàng.
